Het lijkt wel een epidemie. Stress en burn-out komen sowieso steeds meer voor, maar al helemaal onder dertigers, blijkt uit talloze studies.[1] Millennials, dus – de generatie geboren tussen 1981 en 1996. Generatie Y is de officiële naam en ‘millennials’ de bijnaam, omdat deze generatie in het nieuwe millennium volwassen is geworden. Maar generatie Y heeft er nu een nieuwe bijnaam bij: de burn-outgeneratie.
En ja, sommige mensen (zeker die behorend tot generatie X of de babyboomers) bedoelen dat spottend. Want al dat geklaag over stress zou betekenen dat de (niet meer zo) jeugd van tegenwoordig zich gewoon aanstelt. Maar “het idee dat [millennials] niets meer aankunnen is beledigend,”[2] zegt psycholoog Thijs Launspach.
De millennial staat-van-zijn: altijd gestrest
Toch is de reputatie van millennials niet al te positief: ‘We zijn verwend, entitled, lui en zouden massaal falen in wat inmiddels “adulting” is gaan heten – een term die ooit door millennials werd bedacht als verzamelnaam voor alles wat hoort bij een zelfstandig, volwassen bestaan.’[3] Dat schrijft de Amerikaanse journaliste Anne Helen Petersen in het artikel dat de term ‘burn-outgeneratie’ op de kaart heeft gezet. Er kwam ook een vervolg in boekvorm op, passend getiteld: Can’t Even. How Millennials Became the Burnout Generation.[4]
Voor millennials is burn-out geen tijdelijk probleem, veroorzaakt door een periode van stress op werk of privé, het is de ‘millennial staat-van-zijn. Onze fabrieksinstelling. Onze achtergrondmuziek. Het is zoals het is. Het is ons leven.’[5] Met andere woorden: burn-out kenmerkt het dagelijks leven van millennials.
Meer aan de hand dan aanstellerij
Maar hoe komt het dat burn-out met het leven van millennials verwezen lijkt te zijn? Studies onderscheiden verschillende oorzaken.
Altijd ‘aan’-staan
Millennials vormen de eerste generatie die is opgegroeid in een wereld die nooit uitgaat. Meldingen van appjes, e-mails of socialmediaberichten, nieuwsberichten van over de hele wereld, inspiratie in de vorm van video, boeken, cursussen, onze werk- en privé-agenda’s… we hebben alles altijd binnen handbereik. Die prikkels zorgen ervoor dat we voortdurend aan staan en zorgen voor een cultuur van snelheid en reageren. Echte rust is zeldzaam en het zenuwstelsel krijgt daardoor nauwelijks de kans te herstellen.[6]
Hyperconnectiviteit
Dat het nu zo makkelijk is contact met de rest van de wereld te onderhouden heeft inmiddels meer voor- dan nadelen. Grenzen tussen werk en privé vervangen, we zijn altijd bereikbaar, en worden verwacht op de hoogte te blijven van alles en iedereen. Millennials maken zich daarom niet alleen druk over zichzelf, maar ook over al het leed elders. Millennials hebben ook als eerste generatie te maken gekregen met social media. En we beseffen nog steeds niet helemaal hoe vertekend het beeld op socials is. Daardoor vergelijken we onszelf continu met het succes of geluk van anderen en leggen we de lat voor onszelf onrealistisch hoog.[7]
De mythe van maakbaarheid
Millennials hebben van jongs af aan de boodschap meegekregen: als je maar hard genoeg werkt, kun je alles bereiken. Maar de werkelijkheid is weerbarstiger. Toch blijven we geloven in de maakbaarheid van het leven, wat een gevaarlijke keerzijde heeft: als iets niet lukt, ligt het blijkbaar aan ons. Die verantwoordelijkheid weegt zwaar, en falen is voor millennials geen optie. Dat is een onrealistisch hoge lat in tijden van hoge woonkosten, een grillige arbeidsmarkt en economische onzekerheid.[8]
“Het helpt niet om te denken dat alles maakbaar is, want dat ís het niet. Je bent in een bepaald gezin opgegroeid, met bepaalde genen, financiële mogelijkheden, een sociale klasse. En je hebt een bepaalde hoeveelheid pech in je leven. Natuurlijk zijn er mensen die zich daardoorheen boksen, maar wie dat niet lukt, kun je daar niet zelf verantwoordelijk voor houden.”[9]
– neurobioloog Brankele Frank
Alle ballen hooghouden
Je begrijpt wel: millennials willen (en denken te moeten) excelleren op alle vlakken tegelijkertijd. We willen een betekenisvolle carrière, een fijn sociaal leven, sporten, reizen, misschien een huis, trouwen en kinderen krijgen. En in onze vrije tijd moeten we natuurlijk ook aan de nodige zelfontwikkeling doen. De burn-out waar millennials mee te maken krijgen is zelden alleen werkgerelateerd. Het is een optelsom van het proberen te voldoen aan al die verschillende eisen. Zo is een generatie ontstaan die structureel moe is. Niet omdat ze niets kan, maar omdat ze alles tegelijkertijd probeert te doen.[10]
We praten er meer over dan ooit
Wat volgens Launspach ook meespeelt is dat we vandaag de dag veel bewuster bezig zijn met onze mentale gezondheid. Waar spanningsklachten vroeger werden uitgelegd als vermoeidheid of zwakte, plakken we er nu sneller een label op en gaan we er ook eerder mee aan de slag. We hebben nu (gelukkig!) meer mogelijkheden om stressklachten daadwerkelijk als zodanig te erkennen. Ook praten millennials er meer over, waardoor het misschien lijkt alsof meer mensen er last van hebben dan ooit.[11]
Side note: dit is ook een valkuil. We gebruiken steeds vaker psychologisch jargon en doen dat niet altijd even correct. “We zijn niet druk meer, maar zeggen dat we ADHD hebben,”[12] geeft Launspach als voorbeeld. Lichte stressklachten worden op dezelfde manier al snel een burn-out genoemd, terwijl een burn-out het een langdurige, ook lichamelijke, uitputtingsreactie is. Wat taalgebruik betreft kunnen millennials zich misschien dus wel een beetje aanstellen. Maar dat maakt de stressklachten zelf nog geen aanstellerij.
Generatie Y vs generatie Z
Omdat stress voor de meeste millennials een continue staat-van-zijn is, reiken de gevolgen ook verder dan alleen vermoeidheid. Veel millennials zitten vast in een cyclus van ontevredenheid: zorgen over de toekomst creëren angst en piekergedachten, terwijl spijt van gemiste kansen, a life not lived, of verkeerde beslissingen kunnen omslaan in somberheid en depressie. In het hier en nu zijn? In het moment leven? Voor millennials is het een enorme opgave.[13]
Maar zoals dat met zoveel ontwikkelingen gaat, is er ook al een tegenbeweging aan het ontstaan. Generatie Z is over het algemeen niet van plan het op dezelfde manier aan te pakken als de millennials. Die zien niet langer het heil in van altijd maar hard werken en kiezen liever voor een soft life: “Oudere generaties bestempelen dat vaak als luiheid, terwijl je ook kunt zeggen dat deze jongeren beter zijn in prioriteiten stellen,”[14] zegt neurobioloog Brankele Frank.
De bijnaam ‘burn-outgeneratie’ niet langer eer aandoen
Oké, maar stel, jij bent zo’n millennial die niet beter weet dan druk-druk-druk. Wat kun je dan het beste doen?
- Vraag jezelf af waar het in deze fase van je leven om draait. Je kunt niet al je schapen tegelijkertijd op het droge hebben. Ga je voor je carrière? Voor je gezin? Voor een grote sportprestatie, reis of side hustle?[15]
- Erken dat niet álles een prioriteit is en leer grenzen stellen en nee zeggen tegen de dingen die geen prioriteit zijn.
- Stop met productief willen zijn om het productief zijn. Productiviteit is voor millennials de default modus, terwijl het zich eigenlijk zou moeten afwisselen met perioden van rust.
- Realiseer je dat rust ook productief is. Het zorgt ervoor dat je op de lange termijn op een duurzame manier aan al die mooie doelen kunt blijven werken. Rusten betekent dus niet dat je niet ambitieus bent – misschien wel het tegenovergestelde.[16]
- Praat over stressklachten met vrienden, familie of een professional. Hoe opener we zijn over onze beperkingen en uitdagingen, hoe meer we ze normaliseren en hoe normaler het wordt om niet altijd maar door te denderen.[17]
Hulp voor de burn-outgeneratie
Professionele hulp nodig? Het is niet makkelijk te stoppen met iets wat je je hele leven al doet. Als stress je middle name geworden is, kan Psycholoog op Afstand je helpen het tij te keren. Onze psychologen zijn gediplomeerd en gecertificeerd, en hebben ervaring coaching en therapie op afstand, online.
Op basis van een kennismakingsgesprek matchen we je aan een psycholoog die goed bij je past. En het behandelplan is volledig op maat gemaakt, passend bij jouw hulpvraag, wensen en voorkeuren. No pressure dus, want daar heb je al genoeg van. Maak vandaag nog gratis en vrijblijvend kennis en stel ons gerust al je vragen!
FAQ
Waarom zijn millennials de burn-outgeneratie?
Millennials zijn de eerste generatie die chronische stress ervaart door een wereld die steeds meer mogelijkheden biedt: social media, altijd bereikbaar zijn en de maakbaarheid van het leven zorgen ervoor dat millennials de lat onrealistisch hoog leggen en vinden dat ze alles tegelijk moeten doen en kunnen.
Stellen millennials met een burn-out zich aan?
Nee. Alhoewel het woord burn-out tegenwoordig sneller wordt gebruikt, zijn de stressklachten van millennials geen aanstellerij. Millennials zijn opgegroeid met het idee dat geluk en succes maakbaar zijn, waardoor falen (en stoppen) geen optie is. Ze worden niet voor niets de burn-outgeneratie genoemd.
Wat kun je als millennial doen tegen burn-out?
Druk-zijn is de default modus voor veel millennials, die ook wel de burn-outgeneratie worden genoemd. Realiseer je dat niet alles een prioriteit kan zijn en dat rust ook productief is. Het valt niet mee om patronen van druk-zijn te doorbreken. Psycholoog op Afstand kan je daar goed bij helpen, met professionele coaching op maat.
