Heb je het gevoel alsof je de laatste tijd niet meer de energie hebt die je voorheen wel had? Als je een burn-out hebt, dan kan het voelen alsof je lichaam en geest op hetzelfde moment op de rem trappen. Je wil wel, maar op het moment lukt het even niet meer.
Veel mensen vragen zich dan af, wat kan ik zelf doen om hier weer uit te komen? Het is goed om te weten dat herstel mogelijk is, maar je moet wel weten hoe je het aan moet pakken.
Als je een burn-out hebt, dan heeft het namelijk geen zin om nog beter je best te doen of om nog meer tijd te spenderen om je leven op orde te krijgen. Als je wil herstellen van een burn-out, dan moet je allereerst beseffen dat je herstel tijd en energie kost, waardoor je minder ruimte hebt voor andere zaken, waardoor je keuzes moet maken en in kleine stapjes vooruit moet gaan.
Onze psycholoog legt je graag uit hoe je de signalen van een burn-out kunt herkennen en wat je zelf kunt doen om je herstel te bespoedigen. Het is belangrijk om dit op een realistische manier aan te pakken.
Hoe kan je de signalen van een burn-out herkennen?
Een burn-out is meer dan een stressvolle situatie of tijdelijke overspannenheid. Een burn-out betekent dan ook letterlijk dat je opgebrand bent, maar dat gebeurt niet van de ene op de andere dag. Er gaat tijd overheen. Bij de een is dat maanden en bij de ander duurt het jaren.
Vaak zijn signalen al wel enigszins te herkennen, maar worden ze toch genegeerd. Het is belangrijk om te beseffen dat lichamelijke en mentale signalen jou vertellen dat je een verandering aan moet brengen. Omdat je lichaam en geest het niet meer aankan om op dezelfde manier door te gaan.
Emotionele waarschuwingssignalen herkennen
Emotionele signalen zijn vaak eenvoudig te herkennen, maar niet iedereen geeft er graag aan toe. Als je merkt dat je gedrag verandert of dat je je meer of minder emotioneel dan normaal voelt, is dit een waarschuwingssignaal.
Je merkt bijvoorbeeld dat dingen die je normaal erg belangrijk vond, je nu minder interesseren. En ook kan het voorkomen dat je zelfs helemaal niets meer voelt bij dingen waar je normaal juist erg emotioneel bij betrokken was.
Andere signalen kunnen zijn dat je sneller geprikkeld bent of sneller boos wordt, of dat je juist erg emotioneel wordt en huilt om dingen waar je normaal niet om zou huilen.
Mentale signalen kunnen zijn dat je je erg somber voelt of dat je angstig wordt. Veel mensen met een burn-out gaan door omdat ze angst hebben om te falen of zich schamen. Het is belangrijk om te beseffen dat je zelf een verandering kunt maken als je het gevoel hebt dat je jezelf aan het kwijtraken bent.
Veelvoorkomende mentale klachten:
- Langdurige stress
- Overmatige angst
- Prikkelbaarheid
- Gedragsveranderingen
Er zijn ook lichamelijke signalen
Veel mensen denken dat een burn-out in je hoofd zit. Maar het is belangrijk om te weten dat je lichaam ook signalen aan zal geven wanneer je echt met een burn-out te maken hebt.
Denk hierbij bijvoorbeeld aan extreme vermoeidheid, zelfs als je een tijdje rust hebt genomen. Ook hoofdpijn, spierpijn, duizeligheid, hartkloppingen en zelfs maag- en darmklachten kunnen duiden op een burn-out.
Veelvoorkomende lichamelijke klachten:
- Overmatige vermoeidheid
- Aanhoudende hoofdpijn
- Onverklaarbare spierpijn
- Duizeligheid en hartkloppingen
- Maag- en darmklachten
Veelgenoemde klachten zijn vermoeidheid en tegelijkertijd ook slecht kunnen slapen. Dat klinkt heel tegenstrijdig en is een duidelijk signaal dat er iets meer aan de hand is dan wanneer je te maken hebt met tijdelijke stress of overspannenheid. Uit onderzoek blijkt dan ook dat lichamelijke uitputting een van de belangrijkste kenmerken is om een burn-out te leren herkennen. [1]
Veranderingen in je gedrag kunnen wijzen op overbelasting
Als je informatie zoekt om een mogelijke burn-out bij iemand anders te herkennen, dan kun je op de volgende gedragssignalen of gedragspatronen letten. Mensen met een burn-out kan je vaak herkennen aan hun gedrag.
Ook als iemand echt een workaholic is en er slechter uitziet dan normaal, kan het duiden op een burn-out. Ook mensen die zich steeds meer terugtrekken, oftewel op zichzelf blijven, kunnen mogelijk te maken hebben met burn-out gerelateerde klachten.
Andere gedragspatronen die op overbelasting kunnen duiden zijn piekeren, extreem de controle willen behouden of juist dingen uitstellen.
Leer het verschil tussen overspannen en burn-out
Overspannen zijn kan een eerste aanleiding zijn of leiden tot een burn-out. Maar het is belangrijk om te weten dat overspannenheid niet hetzelfde is als een burn-out.
Een korte periode van stress kan tot overspannenheid leiden, maar bij een burn-out is er echt sprake van langdurige overbelasting, waardoor je stresssysteem totaal ontregeld is. Omdat de periode waarover de burn-out is ontstaan meestal langer is, duurt het ook langer om te herstellen.
Is een burn-out te voorkomen?
Als je al langere tijd het gevoel hebt dat het niet goed gaat, dan is het echt tijd om verandering aan te brengen. Een burn-out is te voorkomen zolang je op tijd maatregelen neemt.
Stop met doorgaan alsof er niets aan de hand is
Sommige mensen hebben nou eenmaal de mentaliteit en wilskracht om altijd maar door te gaan, ook al geeft je lichaam je signalen dat je toch echt even rust nodig hebt.
Deze signalen serieus nemen is geen zwakte of aanstellerij, maar het is juist verstandig om te luisteren naar de alarmsignalen die je lichaam geeft.
Loslaten van schuldgevoelens
Het is belangrijk om te weten dat je je niet schuldig hoeft te voelen. Veel mensen met burn-out klachten voelen zich schuldig tegenover hun collega’s, familie. Soms heb je het gevoel dat je mensen in de steek laat.
Een burn-out kan je echter niet altijd voorkomen, je kan niet iemand anders of jezelf de schuld geven. Het is belangrijker om te focussen op het herkennen van de signalen, de oorzaak en te werken aan duurzaam herstel.
De eerste stap naar herstel
De eerste stap is de signalen herkennen en accepteren dat je te maken hebt met een burn-out en voor jezelf de streep te trekken omdat het zo niet meer verder kan.
Als je beseft dat een verandering echt nodig is en je bent bereid om deze verandering te maken, dan is dit de eerste stap naar herstel.
Wat je zelf kunt doen om te herstellen van een burn-out
Herstellen van een burn-out kost tijd. Het is belangrijk om niet te veel, te snel, te willen. Kleine haalbare stappen zetten is de juiste manier om te komen tot duurzaam herstel.
Geef ook je grenzen aan in je sociale omgeving en op je werk. Zodat de mensen om je heen het begrijpen wanneer je even een stapje terug moet doen.
Kleine stapjes in plaats van grote ambities
Herstellen van een burn-out doe je niet in een paar dagen of weken. Duurzaam herstel doe je door kleine haalbare stappen te zetten. Vandaag een korte wandeling en morgen een iets langere fietstocht bijvoorbeeld.
Wees mild voor jezelf en gun jezelf de tijd om in kleine stappen een grote verandering te maken op de lange termijn.
Burn-out voorkomen met het minimale programma
Soms is minder echt meer en dat geldt ook als je wilt herstellen van een burn-out. Focus je op de oorzaak en laat de rest van je randzaken even los. Lees meer over hoe je een burn-out kunt voorkomen met het minimale programma in dit artikel.
Grenzen stellen aan werk en verplichtingen
Veel burn-outs ontstaan op het werk. Het CBS laat zien dat burn-outklachten een groeiend probleem zijn, vooral bij werkenden tussen de 25 en 45 jaar. Veel mensen werken lange uren of hebben mentaal zwaar werk. Dit is een van de belangrijkste oorzaken van burn-outs in Nederland. [2]
Als jij merkt dat werk mogelijk een oorzaak kan zijn of te maken heeft met het ontstaan van je burn-out, is het belangrijk om grenzen te stellen. De eerste stap is om je werkgever in te lichten en het issue bespreekbaar te maken. Het voelt misschien als een ongemakkelijke of spannende stap, maar het is noodzakelijk. Je werkgever heeft er ook geen belang bij als jij met een burn-out thuis zit.
Het betekent natuurlijk niet dat je hoeft te stoppen met je werk. Je werklast verlichten of tijdelijk andere taken gaan doen kan ook een oplossing zijn.
Bewustwording is de eerste stap
Zoals we al even kort genoemd hebben, accepteren dat je een burn-out hebt en de signalen herkennen dat je aan je plafond zit, is de eerste stap naar duurzaam herstel. Sta even stil bij wat je precies energie kost en wat je juist energie geeft. Lees ook dit artikel en ontdek een simpele vraag als tegengif voor burn-out en stress.
Wanneer is professionele hulp nodig?
Er zijn veel dingen die je zelf kan ondernemen om een burn-out te voorkomen of te herstellen van een burn-out. Maar niet iedereen kan de motivatie vinden om zelf te werken aan herstel. Veel mensen hebben een stok achter de deur nodig. Als je merkt dat je er zelf niet meer uitkomt, dan is het goed om te weten dat er professionele hulp beschikbaar is. Onze psychologen zijn gespecialiseerd in burn-out gerelateerde klachten en geven je praktische tips en handvatten om te werken aan herstel.
Signalen dat zelfhulp niet voldoende is
Als je zelf al het nodige hebt ondernomen om te herstellen van een burn-out, maar de klachten houden nog steeds aan of verergeren zichzelf, zelfs dan moet je je beseffen dat zelfhulp alleen niet voldoende is voor jou. Ook als je vastloopt in gevoelens van angst, somberheid of dat je merkt dat je totaal uitgeput bent, is het verstandig om professionele begeleiding in te schakelen. Ook wanneer het niet lukt om je werk te hervatten of je dagelijkse activiteiten niet meer kunt uitvoeren, wordt het tijd voor professionele hulp.
Online therapie als toegankelijke optie
Steeds meer mensen kiezen tegenwoordig voor online therapie. De drempel voor online therapie is namelijk veel lager dan fysiek afreizen naar een psycholoog in de buurt. Je blijft in je eigen comfortzone, je hebt geen reistijd en kosten en je kan zelf kiezen bij welke psycholoog je terecht wil. Omdat er veel minder drempels zijn om deel te nemen aan online therapie, geeft dit mensen met een burn-out al direct een stukje rust.
Voordelen van begeleiding bij burn-out herstel
Een psycholoog kan je sneller helpen herstellen op een duurzame manier. Een psycholoog bekijkt je gedrag om patronen te herkennen. Een professionele psycholoog kan aanvoelen wat voor jou de grens is.
Vervolgens wordt het tijd om stap voor stap weer opnieuw de juiste balans te vinden. Niet door altijd maar door te gaan, maar ook door soms even stil te staan bij de oorzaak en een stappenplan te maken om je leven weer op te pakken.
Hoe helpt online therapie bij een langdurige burn-out?
Online therapie via Psycholoog Op Afstand is laagdrempelig, flexibel en je hebt zelf de regie in handen. Je kan bijvoorbeeld zelf kiezen met welke psycholoog je in gesprek gaat. en wanneer je de sessies wilt inplannen.
Het is ook mogelijk om in de avond of in het weekend een sessie met jouw psycholoog in te plannen. De bij ons aangesloten psychologen zijn bijna allemaal BIG of NIP geregistreerd en werken met bewezen behandelmethoden zoals cognitieve gedragstherapie, ACT-therapie en methoden om stress te reduceren.
Voor iedere cliënt maken wij een persoonlijk plan dat afgestemd is op jouw mogelijkheden en behoeften. Neem gerust contact op om een eerste kennismaking in te plannen.
Veelgestelde vragen over herstellen van een burn-out:
Wat zijn de belangrijkste signalen om een burn-out te herkennen?
Het belangrijkste waaraan je een burn-out kan herkennen is langdurige uitputting. Als jij het signaal krijgt dat je erg vermoeid bent, terwijl je dat normaal niet was, en het verbetert ook niet wanneer je rust neemt of vakantie hebt, dan is er mogelijk sprake van een burn-out.
Daarnaast zijn veelgenoemde signalen concentratieproblemen, geheugenklachten, gedragsveranderingen en overprikkeld zijn. Ook lichamelijke klachten zoals aanhoudende hoofdpijn, spierpijn, niet goed kunnen slapen en hartkloppingen zijn vaak gerelateerd aan een burn-out. Kortom: je wil wel, maar het lukt gewoon even niet meer.
Wat zijn de belangrijkste zelfhulptips bij een burn-out?
Het beste wat je kan doen om jezelf te helpen is even vertragen, soms zelfs even stilstaan om te beseffen dat je een burn-out hebt, en de signalen en oorzaken te leren herkennen. Dat is de enige manier om te stoppen met jezelf uitputten.
Even rust nemen is echter geen luxe, maar een noodzakelijkheid voor herstel. Maak een stappenplan met kleine maar haalbare stappen en zet het even uit je hoofd dat je snel weer de oude moet zijn.
Breng daarnaast structuur aan in je dag met momenten voor activiteit en ook voor rust. Focus je op wat je echt moet doen en wat eventueel kan wachten of niet noodzakelijk is. Herstellen van een burn-out vraagt om een stukje discipline, maar ook aandacht. Zet jezelf niet onder druk, maar luister naar wat je lichaam en geest nodig heeft.
Ben ik verzekerd voor therapie bij een burn-out?
Psychologische zorg bij burn-out valt doorgaans niet onder de basisverzekering. Dit kan anders zijn wanneer er sprake is van een onderliggende diagnose zoals depressie of een angststoornis. Het is daarnaast belangrijk om te weten dat online therapie nog niet wordt vergoed in Nederland. Lees meer informatie over eventuele vergoedingen vanuit de overheid. [3]
Kan mijn werkgever meebetalen aan het herstel bij burn-out?
Ja, dit is mogelijk. En ook vrij gebruikelijk wanneer het werk een van de oorzaken is voor de burn-out. Daarnaast hebben werkgevers een zorgplicht bij ziekteverzuim en moeten ze je helpen bij re-integratie.
Begeleiding bij een burn-out of therapie via een psycholoog worden regelmatig deels vergoed vanuit het arbo-budget van de werkgever. Bespreek de mogelijkheden met je werkgever of bedrijfsarts.
Wat zijn de kosten van online therapie?
Bij Psycholoog Op Afstand betaal je per sessie. Je zit niet vast aan een langdurig abonnement. Dat betekent dat je zelf de regie in handen hebt.
Je bepaalt zelf wanneer de sessies plaatsvinden en hoe vaak per week je met de psycholoog wil praten. De kosten van online therapie bij burn-out zijn 95 euro per sessie van 45 minuten.
[1] https://www.ggz.nl/over-ggz/mentale-problemen/burn-out
[2] https://www.cbs.nl/nl-nl/dossier/arbeidsomstandigheden/psychosociale-arbeidsbelasting
[3] https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/ggz
